TURQUALITY®, Türkiye'nin ihracatçı firmalarını salt ürün satıcısı olmaktan çıkarıp dünya çapında tanınan markalar haline getirmeyi hedefleyen, devlet destekli bir markalaşma programıdır. 23 Kasım 2004'te yürürlüğe giren program, bugüne kadar 400'den fazla firmayı kapsamına almış ve uluslararası pazarlarda Türk markalarının konumlanmasına doğrudan katkı sağlamıştır. Program, dünyanın ilk ve tek devlet destekli markalaşma programı olma özelliğini korumaktadır. TURQUALITY® hakkında duymuş, ama ne olduğunu tam anlayamamış bir ihracatçıysanız doğru yerdesiniz: Bu yazıda programın amacını, kimler için uygun olduğunu ve hangi destekleri sunduğunu sade bir dille açıklıyoruz.
TURQUALITY® Programının Amacı ve Kapsamı
Küresel pazarlarda kalıcı olmak, rekabet avantajı sağlamak ve "Türk malı" algısını güçlendirmek — TURQUALITY® programının temel çıkış noktası budur. Program, ihracat rakamlarını geçici olarak artırmak değil; sürdürülebilir bir marka değeri yaratmak amacıyla tasarlanmıştır. Bu yaklaşım, firmaların yalnızca finansal olarak desteklenmesini değil, aynı zamanda kurumsal altyapılarını ve pazarlama stratejilerini güçlendirmesini de kapsar.
Yasal çerçeve açısından mal ihracatçıları için 17 Ağustos 2022 tarihli 5973 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, hizmet ihracatçıları içinse 27 Şubat 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanan 10962 sayılı Karar temel belirleyici düzenlemelerdir. Mal ihracatında geleneksel ürünler (tekstil, makina, dayanıklı tüketim, otomotiv vb.) ön plana çıkarken; hizmet ihracatında yazılım, sağlık turizmi, fintek, eğitim ve danışmanlık gibi sektörler de programın kapsamına girmektedir.
TURQUALITY® Kimler İçin?
Programın iki ana kolu vardır: mal ihracatı ve hizmet ihracatı. Her birinin başvuru koşulları birbirinden farklıdır.
Mal İhracatçıları İçin
5973 sayılı Karar çerçevesinde, mal ihracatı koluna başvurabilmek için firmanın son üç takvim yılının tamamında ihracat yapmış olması ve bu dönemdeki ortalama ihracatının en az 3 milyon ABD Doları tutarında olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra başvuruya konu markanın Türkiye'de en az bir yıldır tescilli olması ve WIPO'nun Madrid Uluslararası Marka Tescil Protokolü'ne taraf ülkelerden en az birinde de yurt dışı tescilinin bulunması zorunludur. Yurt içi tescil tarihinin yurt dışı tescil tarihinden önce ya da aynı tarihte gerçekleşmiş olması da aranmaktadır.
Hizmet İhracatçıları İçin
10962 sayılı Karar kapsamında, hizmet ihracatçılarının son üç takvim yılının her birinde hizmet ihracatı veya yurt dışı kaynaklı gelir elde etmesi ve bu gelirlerin üç yıllık ortalamasının en az 1.500.000 ABD Doları olması beklenmektedir. Bunun yanında firma en az üç yıl önce kurulmuş olmalı; iş yönetim kalitesi, operasyonel mükemmellik, markalaşma potansiyeli ve sürdürülebilirlik açısından belirli bir olgunluk seviyesine sahip bulunmalıdır. Hizmet ihracatı kolunda yazılım, dijital oyun, sağlık turizmi, eğitim, fintek, danışmanlık ve dijital aracılık platformları gibi sektörler kapsanmaktadır.
TURQUALITY® ile Marka Desteği Arasındaki Fark
Hem TURQUALITY® hem de Marka Destek Programı, 5973 sayılı Karar çerçevesinde şekillenmektedir; ancak iki program arasında önemli farklar vardır. Marka Destek Programı, markalaşma yolculuğunun başlangıç aşamasına yönelik olup destek limitleri daha düşük ve destek süresi genel itibarıyla 4 yılla sınırlıdır. TURQUALITY® ise daha üst bir basamak olarak kurumsal dönüşümü hedefler; 2026 yılı için belirlenen yıllık destek üst limiti yaklaşık 493 milyon TL'ye ulaşmıştır. Bu konuda ayrıntılı bir karşılaştırma için ayrı bir yazımızı okuyabilirsiniz.
TURQUALITY® başvuru sürecini planlamak veya başvurunuzu doğru adımlarla yürütmek istiyorsanız, Turquality danışmanlık hizmeti hakkında detaylı bilgi almak için ilgili sayfayı ziyaret edebilirsiniz.
TURQUALITY® Hangi Destekleri Kapsar?
Program, firmaya hem yurt içinde hem de hedef pazarlarda kaldıraç etkisi yaratan çeşitli destek kalemlerini bir araya getirmektedir:
- Reklam, tanıtım ve pazarlama giderleri: Yurt dışındaki reklam kampanyaları, dijital pazarlama ve marka bilinirliği faaliyetleri desteklenmektedir.
- Yurt dışı birim kira giderleri: Hedef pazarlarda açılan ofis, showroom veya depo kiraları destek kapsamındadır.
- Kurumsal altyapı danışmanlığı: Strateji, insan kaynakları, IT, tedarik zinciri gibi alanlarda yönetim danışmanlığı harcamaları desteklenmektedir.
- Hedef pazar danışmanlığı: Belirli ülkelere yönelik pazar araştırması ve yerel danışmanlık giderleri kapsama girmektedir.
- Yol haritası danışmanlığı: Beş yıllık stratejik gelişim planı hazırlık maliyetleri desteklenmektedir.
- Patent, faydalı model ve tescil giderleri: Fikri mülkiyet haklarının yurt dışında korunmasına yönelik harcamalar desteklenmektedir.
- Yurt dışı fuar ve etkinlik katılımı: Hedef pazarlarda gerçekleştirilen fuar, kongre ve etkinlik harcamaları destek kapsamındadır.
- Yönetici geliştirme programı: Ticaret Bakanlığı, TİM ve ilgili üniversitelerin koordinasyonuyla yürütülen eğitim programı.
- Hizmet ihracatına özgü destekler: Reklam ve pazarlama, barındırma (hosting), uluslararası etkinlik, belgelendirme ve sürdürülebilirlik projeleri.
- Dijital aracılık ve fintek sektörüne özgü destekler: 10962 sayılı Karar ile finans teknolojileri ve yazılım tabanlı hizmetlere yönelik özel destek imkânları tanımlanmıştır.
Güncel destek kalemleri ve oranlar için turquality.com.tr adresini inceleyiniz.
Sık Sorulan Sorular
TURQUALITY® programına başvurmak için ne gerekiyor?
Başvuru için öncelikle firmanın son üç takvim yılının tamamında ihracat yapmış ve yıllık ortalama ihracatının mal ihracatçıları için en az 3 milyon ABD Doları, hizmet ihracatçıları için en az 1,5 milyon ABD Doları tutarında olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra başvuruya konu markanın hem Türkiye'de hem de WIPO Madrid Protokolü'ne taraf ülkelerden en az birinde tescilli olması zorunludur. Başvurular, Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden alınmaktadır; başvuru öncesinde turquality.com.tr üzerindeki Firma Ön Değerlendirme Seti'nin doldurulması tavsiye edilmektedir.
TURQUALITY® kaç yıl destek sağlar?
Mal ihracatı kolunda program, hedef pazar bazlı olarak yapılandırılmıştır. Her hedef pazar için başlangıç desteği 5 yıl olup performans kriterleri karşılandıkça hedef pazarlar bazında 5'er yıllık dönemler halinde uzatılabilmektedir. Bu yapı, önceki düzenlemedeki 10 yıllık sabit süreden farklı olarak firmayı sürekli gelişim odaklı tutar. Hizmet ihracatı kolunda ise genel çerçeve 10962 sayılı Karar'a göre şekillenmektedir.
Hizmet sektöründe TURQUALITY® nasıl işliyor?
10962 sayılı Karar kapsamında hizmet ihracatçıları, programın Markalaşma Programı bileşeni üzerinden desteklenmektedir. Yazılım, dijital oyun, sağlık turizmi, eğitim, finans teknolojileri, danışmanlık ve dijital aracılık gibi sektörler kapsama girmektedir. Hizmet ihracatçıları; reklam ve pazarlama, yurt dışı ofis, barındırma, etkinlik katılımı ve sürdürülebilirlik giderlerini destek kapsamında değerlendirebilmektedir.
TURQUALITY® başvurusunda profesyonel destek almak gerekli mi?
TURQUALITY® başvurusu, mevzuat bilgisi, strateji belgesi hazırlama ve ön inceleme sürecinin yönetimi gibi birçok teknik adımı içermektedir. Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bir yönetim danışmanlığı firmasının gerçekleştirdiği ön inceleme çalışması, başvurunun kabul edilip edilmeyeceğini büyük ölçüde belirlemektedir. ConsultSight gibi dış ticaret danışmanlığı alanında deneyim sahibi firmalar, süreç yönetimini kolaylaştırarak hataları en aza indirmeye yardımcı olabilmektedir.
Kaynaklar: turquality.com.tr — Programın resmi web sitesi | 5973 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (17.08.2022) — Mal ihracatı yasal çerçevesi | 10962 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (27.02.2026) — Hizmet ihracatı yasal çerçevesi | ticaret.gov.tr — Marka ve TURQUALITY® Desteğine İlişkin Genelge
TURQUALITY® mevzuatı yıllık olarak güncellenmektedir. En güncel bilgi için turquality.com.tr adresini takip ediniz.
