Yatırım Teşvik Sistemi - 2025

Yatırım Teşvik Sistemi 30.05.2025 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile yenilendi. Yeni Karar daha teknoloji odaklı, katma değeri yüksek ürünlerin üretimini teşvik eden, illerin potansiyelini dikkate alan bir vizyona  sahip.

Bu vizyon çerçevesinde iki ana Destek unsuru oluşturulmuş: ilki TÜRKİYE YÜZYILI KALKINMA HAMLESİ diğeri SEKTÖREL ve BÖLGESEL TEŞVİK SİSTEMİ

Teşvikten yararlanabilmek için aranan şartlar:

1-) Asgari sabit yatırım tutarının ayrıca belirtilmemiş olduğu hallerde destek unsurlarından yararlanılabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının; 1 inci ve 2 nci bölgelerde 12 milyon TL, diğer bölgelerde ise 6 milyon TL olması gerekir.

2-) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Dijital Dönüşüm Programı, Yeşil Dönüşüm Programı ve Sanayi Sicil Belgesine sahip mevcut tesislerde yapılacak deprem veya yangın riskine karşı yapılan yatırımlar haricinde desteklerden yararlanacak yatırımların Kararın 3 no.lu ekinde belirtilen yatırım konularına yönelik olması gerekir.

3-) Teşvik belgesi kapsamında yatırım harcaması olarak kabul edilen maddi olmayan duran varlıkların (marka, lisans, know-how vb.) oranı, teşvik belgesinde kayıtlı toplam sabit yatırım tutarının %25’ini aşamaz. Dijital Dönüşüm Programı kapsamında desteklenen yatırımlar için bu hüküm uygulanmaz

1-) Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi

Hamle Programı kapsamındaki destekler:

a) Gümrük vergisi muafiyeti.

b) Katma Değer Vergisi (KDV) istisnası.

c) Vergi indirimi.

ç) Faiz veya kâr payı desteği.

d) Makine desteği.

e) Yatırım yeri tahsisi.

Teknoloji Hamlesi Programı, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ve Stratejik Hamle Programı olmak üzere üç programdan oluşur.

Teknoloji Hamlesi Programı: Öncelikli ürün listesindeki ürünlere ya da teknolojilere yönelik yatırımlar desteklenir. Öncelikli ürün listesi Bakanlık tarafından belirlenir ve ilan edilir. Teknoloji Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi tarafından proje bazında değerlendirilir.

Yerel Kalkınma Hamlesi Programı: Program kapsamında bölgelerarası gelişmişlik farklarının azaltılması ve bölgelerin rekabet güçlerinin artırılması hedeflenmektedir. Yerel yatırım konuları listesi Bakanlık tarafından tebliğ ile belirlenir. Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesi tarafından proje bazında değerlendirilir.

Stratejik Hamle Programı: Program kapsamında katma değeri yüksek, ülkemizin kritik ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığını azaltacak, uluslararası rekabet gücünü artıracak ve araştırma-geliştirme içeriği yüksek imalat sektörü yatırımlar ile Dijital Dönüşüm Programı ve Yeşil Dönüşüm Programı kapsamındaki yatırımlar desteklenir.

Şartı: Asgari sabit yatırım tutarı yüksek teknolojili ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar için miktarı 100 milyon TL, diğer yatırımlar için ise 200 milyon TL olmalıdır.

Yatırımcıların müracaatları aşağıda belirtilen kriterler çerçevesinde ön değerlendirmeye tabi tutulur. Bu kriterlerden en az üçünün sağlanmış olması gerekir:

a) Yatırım konusunun stratejik hamle yatırım konuları listesinde yer alması (Stratejik hamle yatırım konuları listesi Bakanlık tarafından her yıl ocak ayında listelenir) ,

b) Üretilmesi planlanan ana ürünün/ürünlerin son bir yıl içerisindeki ihracatın ithalatı

karşılama oranının azami %70 olması,

c) Tebliğ ile belirlenen katma değer hesabı yöntemine göre hesaplanacak katma değer oranının asgari %30 olması,

ç) Yatırım tutarının %20’si kadar öz kaynağın bulunması,

d) Yatırım konusu ürünle ilgili olarak son bir yıl içerisinde gerçekleşen toplam ithalat tutarının 50 milyon ABD Doları ve üzerinde olması.

Bu kriterleri sağlayan projeler Bakanlıkça kalkınma ve yatırım bankasına iletilir.  Kalkınma ve yatırım bankası fizibilite raporu hazırlayarak Bakanlığa iletir.  Bakanlıkça değerlendirme yapılır. Asgari 50 milyon TL tutarındaki yeşil dönüşüm programı ve dijital dönüşüm programı kapsamında desteklenecek yatırımlar, bu değerlendirme süreci olmaksızın desteklenir.

2. Sektörel ve Bölgesel Teşvik Sistemi

Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi ve Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi olmak üzere iki teşvik sisteminden oluşur. Başvurular E-TUYS üzerinden yapılır.

Destek unusurları:

a) Gümrük vergisi muafiyeti.

b) KDV istisnası.

c) Vergi indirimi.

ç) Faiz veya kâr payı desteği.

d) Yatırım yeri tahsisi.

Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi: Yatırım konuları Kararda listelenmiştir.  Dijital Dönüşüm Programı ve Yeşil Dönüşüm Programı kapsamındaki yatırımlar da bu sistem altında desteklenebilir.  

Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi:  Karar’ın 3 no.lu ekinde  yer alan yatırım konuları ve şartların sağlanması halinde destekten yararlanılır.

3-)Bölgesel Teşvikler

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında desteklenen yatırımlar, yatırım bölgesine göre

a) Sigorta primi işveren hissesi desteği.

b) Sigorta primi desteği (6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için)

Desteklerinden yararlandırılır.

 

DESTEK UNSURLARI:

Gümrük vergisi muafiyeti

Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malı makine ve teçhizat için gümrük vergisi muafiyeti uygulanır.

Karar EK-4’te yer alan makine ve teçhizat gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın ithal edilerek sabit yatırım tutarına dahil edilebilir.

KDV istisnası

Teşvik belgesini haiz yatırımcılara teşvik belgesi kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithal ve yerli teslimleri ile belge kapsamındaki yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamaları KDV’den istisna edilebilir. Aynı hüküm, teşvik belgesi kapsamı yatırımın devir işlemleri ile makine ve teçhizat listelerinde set, ünite, takım ve benzeri olarak belirtilen malların kısmi teslimlerinde de uygulanır.

 Faiz veya kâr payı desteği

Tutarı,

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %20’sini aşmamak kaydıyla 240 milyon TL’yi,

b) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %15’ini aşmamak kaydıyla 180 milyon TL’yi,

c) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %10’unu aşmamak kaydıyla 24 milyon TL’yi,

ç) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %10’unu aşmamak kaydıyla 12 milyon TL’yi,

geçemez.

Makine desteği

Talep edilmesi halinde, Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için düzenlenen teşvik belgesinin yatırım süresi içinde temin edilen ve diğer masraflar hariç sadece makine ve teçhizatın birim fiyatı 2 milyon Türk Lirası ve üzerinde olan makine ve teçhizat bedelinin %25’i yatırımcıya bütçe kaynaklarından ödenir.

Makine desteği tutarı,

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının % 15’ini aşmamak kaydıyla 240 milyon TL’yi,

b) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda sabit yatırım tutarının %15’ini aşmamak kaydıyla 180 milyon TL’yi,

geçemez.

Makine desteğinden faydalandırılan yatırımlara faiz veya kâr payı desteği sağlanmaz.

 

Sigorta primi işveren hissesi desteği

Desteklenen yatırımlardan, tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesinde kayıtlı istihdamı aşmamak kaydıyla;

a) Komple yeni yatırımlarda, teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla sağlanan,

b) Diğer yatırım cinslerinde, yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen, alt işverenler tarafından istihdam edilen işçi sayısı da dâhil, aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmının 6 ncı bölgede gerçekleştirilen yatırımlar için tamamı, diğer bölgelerde gerçekleştirilen yatırımlar için %50’si Bakanlık bütçesinden karşılanır,

(2) Sigorta primi işveren hissesi desteği aşağıda belirtilen sürelerde uygulanır.

Bölgeler	Uygulama Süresi
1	-
2	1 yıl
3	2 yıl
4	4 yıl
5	8 yıl
6	12 yıl

 

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlar için bu destek 6 ncı bölgede 12 yıl, diğer bölgelerde 8 yıl süreyle uygulanır.

Sigorta primi desteği

6 ncı bölgede teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek yatırımla sağlanan ilave istihdam için, tamamlama vizesi yapılan teşvik belgesinde kayıtlı ilave istihdam sayısını aşmamak kaydıyla, işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi gereken sigorta primi işçi hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı, tamamlama vizesinin yapılmasını müteakip 10 yıl süreyle işveren adına Bakanlık bütçesinden karşılanabilir.

Vergi indirimi

5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi;

a) Teknoloji Hamlesi Programı ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %50 yatırıma katkı oranı,

b) Stratejik Hamle Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %40 yatırıma katkı oranı,

c) Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %30 yatırıma katkı oranı,

ç) Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda %20 yatırıma katkı oranı,

üzerinden hesaplanan yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar %60 indirimli olarak uygulanır.

Yatırım yeri tahsisi

29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Çevre, Şehircilik ve iklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir.

Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında teşvik belgesi düzenlenmiş yatırımlar için Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğünce belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsisi edilebilir.

Vergi indirimi öngörülmeyen yatırımlar ile elektrik üretimine yönelik yatırımlara yatırım yeri tahsis edilmez.

Alt bölge desteğinden yararlanacak yatırımlar

Teşvik belgesi düzenlenen yatırımlar, aşağıda belirtilen koşullardan birini sağlamaları halinde sigorta primi işveren hissesi desteği açısından bulundukları bölgenin bir alt bölgesinde sağlanan, her ikisini sağlamaları halinde bulundukları bölgenin iki alt bölgesinde sağlanan şart ve sürede bu destekten yararlanabilir.

a) Yatırımın organize sanayi bölgesinde veya endüstri bölgesinde gerçekleştirilmesi.

b) Yatırımın Karar ek-5’te belirtilen ilçelerde gerçekleştirilmesi.

6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için birinci fıkra kapsamında sigorta primi işveren hissesi desteği, bölgede geçerli olan süreye iki yıl ilave edilmek suretiyle uygulanır.

Kullanılmış komple tesis ve kullanılmış makine ve teçhizat ithali

Bakanlıkça görevlendirilecek en az iki personelin komple tesisin bulunduğu ülkede yapacakları ekspertiz neticesinde, yerli üretim imkanları, teknolojik kazanım, ihracat katkısı kriterlerine göre Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde, kullanılmış komple tesisin teşvik belgesi kapsamında ithaline izin verilebilir. Ekspertiz işleminin ulaşım giderleri yatırımcı tarafından karşılanır.

Teşvik belgesi kapsamında serbest bölgelerden kullanılmış komple tesis ithaline izin verilmez.

Karar Ek-4’te yer alan ve kullanılmış komple tesis kapsamında ithali uygun görülen kullanılmış veya yenileştirilmiş makine ve teçhizat KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın ithal edilerek sabit yatırım tutarına dâhil edilebilir.

Orta-yüksek ve yüksek teknolojili yatırım konuları için düzenlenmiş teşvik belgeleri kapsamında kullanılmış ithal makine ve teçhizat temin edilebilir, ancak ek-4’te belirtilen makine ve teçhizat kullanılmış veya yenileştirilmiş olarak teşvik belgesi kapsamında temin edilemez.

Kullanılmış komple tesis veya kullanılmış makine ve teçhizat, vergi indirimi, makine desteği ve faiz veya kâr payı desteğinden faydalanamaz.