YYS Karşılıklı Tanıma Anlaşması: AB ile Yeni Dönem

Karşılıklı tanıma anlaşması, iki ülkenin birbirinin yetkilendirilmiş yükümlü (AEO) programını tanıması ve diğer ülkenin sertifikalı firmalarına kendi gümrüğünde kolaylık sağlamasıdır. Türkiye'deki YYS sahibi bir ihracatçı, anlaşmalı ülkenin gümrüğünde de güvenilir firma sayılır; eşyası daha az kontrolle ve öncelikle işlem görür.

Ticaret Bakanlığı 19 Ekim 2026'da, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki karşılıklı tanıma düzenlemesinin uygulanması için teknik çalışmaların son aşamaya geldiğini duyurdu ve YYS sahibi firmalardan bir onay istedi. Ayrıntılar aşağıda.

Karşılıklı Tanıma Firmaya Ne Sağlar?

• Karşı ülkenin risk analizinde YYS statüsünün olumlu dikkate alınması, daha az belge kontrolü ve muayene
• Kontrol yapılacaksa öncelikli işlem
• Teslim sürelerinin kısalması ve öngörülebilir hâle gelmesi
• Alıcı açısından tercih edilen tedarikçi olma: Anlaşmalı ülkedeki ithalatçı, sertifikalı tedarikçiyle çalıştığında kendi gümrüğünde de kolaylık görür

AB ile Karşılıklı Tanıma: Firmaların Yapması Gereken

Bakanlığın duyurusuna göre, sertifika ve statü bilgilerinin Türkiye ve AB gümrük idareleri arasında elektronik olarak paylaşılması için teknik çalışmalar son aşamadadır. Kolaylıklardan yararlanmak isteyen YYS sahibi firmaların, sertifika bilgilerinin anlaşmaya taraf ülkelerin gümrük idareleriyle paylaşılmasına onay vermesi gerekiyor.

1. Onay, Ticaret Bakanlığı'nın YYS E-Başvuru Sistemi üzerinden verilir.
2. Verilen onay, gerektiğinde aynı sistem üzerinden değiştirilebilir.
3. Onay, ileride imzalanacak diğer karşılıklı tanıma anlaşmaları için de geçerli olacaktır.

Onay vermeyen firmaların bilgileri karşı tarafa iletilmeyeceği için, sertifikaları olsa da anlaşmanın kolaylıklarından yararlanmaları mümkün olmayacaktır. Duyuruda son tarih belirtilmemiştir; AB'ye ihracat yapan firmaların onayı bekletmeden vermesi yerinde olur.

Dünyada Yetkilendirilmiş Yükümlü Uygulaması

Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü, Dünya Gümrük Örgütü'nün 2005 tarihli SAFE Standartlar Çerçevesi'ne dayanır. Mayıs 2024 itibarıyla 126 ülke bu uygulamayı yürütüyor; ülkeler arasında 125 ikili ve 6 çok taraflı karşılıklı tanıma anlaşması bulunuyor. Ticaret Bakanlığı'nın 4 Kasım 2026 tarihli listesinde Türkiye'den 848 sertifika sahibi firma yer alıyor.

Karşılıklı Tanımadan Yararlanmak İçin

• Geçerli bir Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası sahibi olmak
• Bilgi paylaşımına onay vermek
• İhracat belgelerinde ve karşı ülkedeki ithalat beyanında firma kimlik bilgilerinin doğru ve tutarlı yazılması
• Sertifika koşullarını korumak: Askıya alınan ya da iptal edilen sertifika, anlaşma kolaylıklarını da sona erdirir

Sertifikanın koşulları ve başvuru süreci için YYS nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Karşılıklı tanıma anlaşması nedir?

İki ülkenin birbirinin yetkilendirilmiş yükümlü programını tanıması ve diğer ülkenin sertifikalı firmalarına gümrükte kolaylık sağlamasıdır.

YYS sahibi firma AB ile karşılıklı tanımadan otomatik yararlanır mı?

Hayır. Firmanın, sertifika bilgilerinin karşı ülke gümrük idareleriyle paylaşılmasına YYS E-Başvuru Sistemi üzerinden onay vermesi gerekir.

YYS ile AEO aynı şey mi?

Evet. AEO (Authorized Economic Operator), yetkilendirilmiş yükümlünün uluslararası adıdır.

OKSB sahipleri karşılıklı tanımadan yararlanır mı?

Hayır. Karşılıklı tanıma yalnızca yetkilendirilmiş yükümlü statüsünü kapsar. Fark için: YYS ile OKSB arasındaki fark.

YYS Rehberleri

• Yeşil hat nedir?
• Yerinde gümrükleme
• YYS ile OKSB arasındaki fark
• YYS nedir? Şartları ve avantajları
• GAP analizi nedir?
• YYS yıllık faaliyet raporu

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı, "YYS'lerimiz için gümrüklerde AB ile karşılıklı tanıma dönemi başlıyor" duyurusu (19.10.2026); Yetkilendirilmiş Yükümlü Sistemi bilgilendirme sunumu (2026). Son güncelleme: Kasım 2026