DİİB Taahhüt Kapatma: Süre, Belgeler ve Adımlar

DİİB taahhüt kapatma, Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında vergisiz ithal edilen ya da yurt içinden KDV'siz alınan girdilerle üretilen ürünlerin ihraç edildiğinin belgelenerek ihracat taahhüdünün sonlandırılmasıdır. Kapatma başvurusu, belge süresinin bitiminden itibaren en geç 3 ay içinde elektronik ortamda, ilgili Bölge Müdürlüğüne yapılır. Taahhüt kapanınca ithalatta verilen teminat çözülür.

Kapatma, belgenin en riskli aşamasıdır: Eksik ihracat, hatalı randıman ya da geç başvuru; vergi, gecikme zammı ve para cezası olarak geri döner. Bu yazıda kapatma sürecini adım adım anlatıyoruz. Belgenin kendisi için DİİB nedir, nasıl alınır? sayfamıza bakabilirsiniz.

Taahhüt Kapatma Ne Zaman Yapılır?

Başvuru, belge süresi (ek süreler dahil) sona erdikten sonra en geç 3 ay içinde yapılmalıdır. Süresinde başvurulmayan belgeler resen kapatma sürecine girer; bu durumda gerçekleşen ihracat dikkate alınmayabilir ve teminata bağlanan vergiler tahsil edilir. İhracat taahhüdü süre dolmadan tamamlanmışsa beklemeden de kapatma istenebilir.

Gümrük idaresinden alınan dahilde işleme izinlerinde ise kapatma başvurusu, izin süresi bitiminden itibaren en geç 1 ay içinde ilgili gümrük idaresine yapılır.

DİİB Taahhüt Kapatma Adımları

1. İthalat ve ihracat listelerinin çıkarılması: Belge kapsamındaki bütün ithalat beyannameleri, yurt içi alım faturaları ve ihracat beyannameleri dökülür.
2. Beyannamelerin belgeye bağlı olduğunun kontrolü: İhracat beyannamelerinde belge numarası ve satır kodlarının doğru yazıldığı, beyannamelerin kapandığı kontrol edilir.
3. Randıman hesabı: Fiilen kullanılan girdi miktarı, belgede öngörülen girdi-çıktı oranlarıyla karşılaştırılır; fire ve ikincil ürünler hesaba katılır.
4. Döviz kullanım oranı ve değer kontrolü: İthalat değerinin ihracat değerine oranı belgede izin verilen sınırı aşmamalıdır. Ayrıntı: döviz kullanım oranı.
5. Elektronik başvuru: Kapatma talebi, gerekli belge ve tablolarla birlikte Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden ilgili Bölge Müdürlüğüne yapılır.
6. İnceleme: İlgili birim başvuruyu inceler; eksiklik varsa tamamlatır.
7. Kapatma ve teminat çözümü: Taahhüt kapatılır, gümrük idaresine bildirilir ve teminat iade edilir.

Gerekli Belgeler

• İthalat ve ihracat beyanname listeleri
• Yurt içi alım yapılmışsa alım faturaları ve tecil-terkin belgeleri
• Randıman (sarfiyat) tablosu; gerekiyorsa ekspertiz raporu
• Yan sanayici kullanılmışsa ilgili belgeler
• Kapatma için istenen diğer taahhütname ve formlar

Kapatma dosyanızı hazırlarken kullanabileceğiniz tek sayfalık liste: DİİB taahhüt kapatma kontrol listesi (PDF).

Kapatmada En Sık Karşılaşılan Sorunlar

• Eksik ihracat: Taahhüt edilen miktar ya da değerin ihraç edilememesi. İhraç edilemeyen kısma isabet eden ithalatın vergileri gecikme zammıyla ödenir.
• Randıman farkı: Fiili sarfiyatın belgedeki oranlardan düşük çıkması, yani fazla girdi ithal edilmiş olması.
• Belgeye bağlanmamış beyannameler: İhracat beyannamesine DİİB bilgisinin yazılmaması nedeniyle ihracatın taahhüde sayılamaması.
• Süre dışı işlemler: Belge süresi bittikten sonra yapılan ithalat, ihracat veya yurt içi alımlar.
• İkincil ürün ve firelerin beyan edilmemesi.
• Ödenmemiş telafi edici vergi: A.TR veya menşe belgesiyle yapılan ihracatta telafi edici verginin sevkiyat sırasında ödenmemiş olması; faiz ve verginin dörtte biri tutarında ceza doğurur.
• Yerine getirilmemiş özel şartlar: Belgedeki ayniyet veya ekspertiz raporu şartının süresinde karşılanmaması.
• GTİP uyumsuzluğu: İhraç edilen ürünün GTİP'inin belgedekiyle örtüşmemesi; revize yapılmamış olması.

İhracat Tamamlanamayacaksa Ne Yapılır?

• Ek süre: Şartları sağlanıyorsa belge süresi bitiminden itibaren 3 ay içinde ek süre talep edilebilir. Ayrıntı: DİİB ek süre ve mücbir sebep.
• Mücbir sebep ve fevkalade hal: Deprem, sel, yangın, resmi yasak gibi durumlarda ek süre tanınır.
• Belge revizesi: İthalat ve ihracat miktar-değerleri gerçekleşmelere göre düzeltilebilir.
• Kendiliğinden ödeme: İhraç edilemeyeceği anlaşılan kısma ait vergiler, yaptırım uygulanmadan önce ödenebilir.
• İhracat dışındaki kapatma yolları: Eşya süresi içinde serbest dolaşıma sokulur, gümrük gözetiminde imha edilir, gümrüğe terk edilir ya da mahrecine iade edilirse bu kısım için ihracat şartı aranmaz.

16.08.2025 tarihli 10211 sayılı Karar, ihraç ürününde taahhüt edilenden az ithal girdi kullanılması nedeniyle fiilen ihraç edilemeyen eşyaya ilişkin vergilerin tahsiline yönelik yeni hükümler getirdi; taahhüt hesabı açık belgelere lehe hükümler uygulanır.

Müeyyideli Kapatmaya İtiraz

Belge, taahhüt tam yerine getirilmediği için müeyyideli kapatılırsa firma, işlemin tebliğinden itibaren 1 ay içinde Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü'ne itiraz edebilir. Dahilde işleme izinlerinde gümrük idaresinin kararlarına karşı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesindeki itiraz yolu işler. Teminatın doğru hesaplanması için: DİİB teminatı.

Sıkça Sorulan Sorular

DİİB kapatma başvurusu ne zaman yapılır?

Belge süresinin (ek süreler dahil) bitiminden itibaren en geç 3 ay içinde ilgili Bölge Müdürlüğüne yapılır.

Taahhüt kapatılmazsa ne olur?

Belge müeyyideli olarak kapatılır: İthalatta alınmayan vergiler gecikme zammıyla tahsil edilir, ayrıca Gümrük Kanunu'na göre para cezası uygulanır. Ayrıntı: gümrük cezaları.

Teminat ne zaman iade edilir?

Taahhüt kapatıldığı gümrük idaresine bildirildikten sonra teminat çözülür. Kısmi ihracat gerçekleştikçe teminatın kısmen çözülmesi de mümkündür.

Müeyyideli kapatmaya itiraz edilebilir mi?

Evet. İşlemin tebliğinden itibaren 1 ay içinde İhracat Genel Müdürlüğü'ne itiraz edilebilir.

Kapatma ne kadar sürer?

Dosyanın eksiksiz olmasına ve belgedeki işlem sayısına bağlıdır. Beyanname sayısı fazla olan belgelerde listelerin ve randıman tablosunun önceden hazırlanması süreyi belirgin biçimde kısaltır.

ConsultSight, DİİB belgelerinin dönem içi takibini ve taahhüt kapatma dosyasının hazırlanmasını üstlenir. Bizimle iletişime geçin.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü, Dahilde İşleme Rejimi Bilgilendirme Broşürü. Son güncelleme: Kasım 2026