DİİB Teminatı: Oranlar, Hesaplama ve İndirimli Teminat

DİİB teminatı, Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında şartlı muafiyet sistemiyle yapılan ithalatta, ödenmeyen ithalat vergilerinin karşılığı olarak gümrük idaresine verilen güvencedir. Genel kural, ithalattan doğan vergi tutarının %20 fazlasıyla teminat verilmesidir. Belirli şartları taşıyan firmalar ise verginin yalnızca %1, %5 veya %10'u kadar teminatla ithalat yapabilir; buna indirimli teminat denir.

Teminat, belgenin finansman maliyetini belirleyen en önemli kalemdir. Bu yazıda teminatın nasıl hesaplandığını, indirimli teminattan kimlerin yararlandığını ve teminatın ne zaman çözüldüğünü anlatıyoruz. Belgenin geneli için Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) sayfamıza bakabilirsiniz.

DİİB Teminatı Nasıl Hesaplanır?

Teminata konu vergiler; gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi, dampinge karşı vergi, KDV, ÖTV ve varsa diğer ithalat vergileridir. Bu vergilerin toplamı hesaplanır ve genel kuralda %20 fazlası teminat olarak verilir.

Teminat nakit, banka teminat mektubu veya devlet iç borçlanma senedi olarak verilebilir. Uygulamada en yaygın yöntem banka teminat mektubudur; mektup komisyonu ve kredi limitine etkisi belgenin gerçek maliyetidir.

İndirimli Teminattan Kimler Yararlanır?

İndirimli teminat, güvenilirliği belgelenmiş firmalara tanınır. Başlıca gruplar:

• Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası (YYS) sahipleri ve yüksek ihracat performansı olan imalatçı-ihracatçılar: en düşük oran
• Belirli ihracat tutarının üzerindeki imalatçı-ihracatçılar: orta oran
• Onaylanmış Kişi Statü Belgesi (OKSB) sahipleri ve tebliğde sayılan diğer firmalar: %10

İndirimli teminat hakkı belgenin özel şartlar bölümüne yazılır ve başvurusu belge süresi içinde elektronik ortamda yapılır. Dampinge karşı vergi ya da telafi edici vergiye tabi eşyada ve bazı gümrük idarelerinde indirimli teminat uygulanmaz.

10211 sayılı Karar (Resmî Gazete: 16.08.2025) ile Ticaret Bakanlığı'na, sektörel riskleri değerlendirerek teminat oranlarını değiştirme ve teminat türlerini belirleme yetkisi verilmiştir. Bu nedenle oranlar sektöre ve ürüne göre farklılaşabilir.

YYS ve OKSB Teminatı Nasıl Düşürür?

Düzenli DİİB kullanan bir firma için teminat mektubu maliyeti her yıl tekrar eden bir giderdir. YYS ya da OKSB almak, yukarıdaki örnekte 480.000 dolarlık teminatı 4.000–40.000 dolara indirir. Bu statüler ayrıca sektör genelgelerindeki bazı belge ve kapasite kısıtlarından da muafiyet sağlar.

Teminat Ne Zaman Çözülür?

• İhracat gerçekleştikçe, ihraç edilen ürüne isabet eden ithalatın teminatı kısmen çözülebilir.
• Belgenin taahhüt hesabı kapatıldığında kalan teminat iade edilir.
• Taahhüt yerine getirilmezse teminat, vergi ve gecikme zammı için paraya çevrilir.

Kapatma süreci için DİİB taahhüt kapatma rehberimize bakabilirsiniz.

Kendi rakamlarınızla hesap yapmak için DİİB hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

DİİB'de teminat oranı nedir?

Genel kural, ithalattan doğan vergi tutarının %20 fazlasıdır. İndirimli teminat hakkı olan firmalar verginin %1, %5 veya %10'u kadar teminat verir.

YYS sahibi firma teminat verir mi?

Verir, ancak en düşük indirimli oran üzerinden. Bu, teminat yükünü çok küçük bir tutara indirir.

Geri ödeme sisteminde teminat var mı?

Hayır. Geri ödeme sisteminde vergiler ithalatta ödenir ve ihracattan sonra iade edilir; teminat verilmez.

Yurt içi alımlarda teminat verilir mi?

Yurt içi alımlar KDV tecil-terkin sistemiyle yapılır; gümrük teminatı söz konusu değildir. KDV, satıcıda tecil edilir ve ihracat gerçekleşince terkin olunur.

Dahilde İşleme Rehberleri

• Döviz kullanım oranı
• Ek süre ve mücbir sebep
• Telafi edici vergi (TEV)
• Ayniyet tespiti ve ekspertiz raporu
• Dahilde işleme izni (DİİZ)
• Sektör genelgeleri (2025/1, 2025/2)
• Taahhüt kapatma
• Dahilde işleme rejimi (DİR) nedir?

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü, Dahilde İşleme Rejimi Bilgilendirme Broşürü; Dahilde İşleme Rejimi Tebliği (İhracat: 2006/12); 10211 sayılı Karar. Son güncelleme: Kasım 2026